De vraag die het bestuur zich in 2003 stelde was of de functie en werkwijze van de VBMK nog passend was voor de huidige vragen uit de maatschappij met betrekking tot het doel waar de VBMK ooit voor was opgericht. Een onderzoeksbureau moest daar duidelijkheid over verschaffen. En de uitkomsten van het gehouden onderzoek waren niet mis te verstaan: het draagvlak voor de VBMK was te smal, het ledental te klein, de daadkracht te beperkt en de doelstellingen te algemeen, c.q. te breed. Van de 3.600 monument te noemen kerkgebouwen of kloosters in Nederland was nog geen 10% lid van de VBMK. En dat terwijl de ontkerkelijking almaar toeneemt, de financiën om dergelijke gebouwen te onderhouden steeds beperkter worden en beheerders zich voor een onnoemlijk zware taak gesteld zien om het cultureel erfgoed te behouden, daarvoor meer middelen moeten verwerven omdat reguliere inkomsten teruglopen en toch het gebouw niet ten prooi willen laten vallen aan verval of onjuist gebruik.
Organisaties voor het beheren van gebouwen zijn er al genoeg, maar die houden zich slechts bezig met ‘de stenen’. De VBMK heeft zich in de afgelopen jaren weten te onderscheiden door zich meer en meer bezig te houden met de problematiek van meervoudig gebruik van religieuze gebouwen en was/is om die reden dan ook regelmatig sparring partner van kerkbeheerders om te zien wat binnen de te stellen randvoorwaarden mogelijk is om extra inkomsten te verwerven en wat daarvan de consequenties zijn. En omdat ieder kerkgebouw weer anders is, de kerkbesturen allemaal verschillen van elkaar, is het in 9 van de 10 gevallen maatwerk. Daarmee komt de vereniging een beetje in een spagaat, want waarop moet ze zich nu focussen? De oorspronkelijke doelstellingen waren veel breder en algemener, maar de ontwikkeling in de loop der jaren vragen duidelijk een te maken keuze voor de toekomst.
En die keuze is na een uitvoerige discussie in het bestuur nu gemaakt: de VBMK zal zich als vereniging primair bezig gaan houden met het meervoudig gebruik van monumentale religieuze gebouwen. Dat wordt de kernactiviteit. Met name de kerkbeheerders die naast het religieuze gebruik van hun kerkgebouw andere activiteiten willen ontwikkelen om inkomsten te generen kunnen terecht bij de VBMK. De VBMK ziet het als haar taak te werken aan competentie-ontwikkeling bij de kerkbeheerders, dus er voor te zorgen dat er een aanbod komt van cursussen die kunnen helpen bij alle facetten van meervoudig gebruik. Denk daarbij aan programma-ontwikkeling, marketing, voorlichting, publiciteit, inrichting en/of aanpassingen van het kerkgebouw voor de veranderde doelstellingen, c.q. een ander publiek en de daarbij horende eisen van overheidsinstellingen, vergunningen, fiscale- en juridische zaken. Maar ook kennisuitwisseling, het verbeteren en verstevigen van de onderlinge kontakten tussen kerkbeheerders en andere relevante partijen. Ook ziet het VBMK het als haar taak de aangesloten leden te vertegenwoordigen en/of haar belangen te verdedigen bij zaken van overheidswege die de leden aangaan. Een club van leden die een gezamenlijk belang dient staat immers sterker dan een enkeling. En hoe groter de club, hoe sterker het geheel. De VBMK ziet het dan ook als een van de doelstellingen voor de komende jaren om meer potentiële leden te interesseren voor de vereniging. Een groeidoelstelling van 200% is daarbij wellicht ambitieus, maar zeker geen onmogelijke opgave. Bij het halen van deze doelstelling zal de VBMK al een derde van het totale bestand aan monumentale kerkgebouwen vertegenwoordigen op het vlak van meervoudig gebruik. Daarmee is het een partij van belang, waar overheden rekening mee zullen gaan houden. Maar ook kan een sterke vereniging een stevig en interessant cursusaanbod regelen, worden de aangesloten kerkbeheerders meer en meer deskundig op het gebied van relevante gebieden, noodzakelijk voor meervoudig gebruik. Daarmee neemt de kwaliteit van het gebodene toe en zal de belangstelling voor het gebruik van deze kerkgebouwen door andere partijen toenemen, met als gevolg een betere financiële basis voor de kerkbeheerders. En daar was het nu juist allemaal om te doen! Als de ledenvergadering in 2006 instemt met deze koerswijziging gaat het bestuur aan de slag. Iedereen, die meent hieraan een bijdrage te kunnen leveren wordt van harte uitgenodigd mee te helpen aan het behalen van de nieuwe doelstellingen. Meldt u aan bij het bureau van de vereniging per e-mail of telefonisch.
Werk mee aan een sterke VBMK!

Aanmelden: Bureau VBMK
Julika Baan
Erfgoedhuis Zuid-Holland
T 015 2154395 (bereikbaar op woensdag)
E vbmk@erfgoedhuis-zh.nl